اقتصاد مقاومتی؛ تولید - اشتغال | یک‌شنبه، ۱ بهمن ۱۳۹۶

بازگشت به صفحه کامل

آبزیان خلیج فارس/کوسه ها

Loading the player...

دانلود

کوسه‌های خلیج فارس

کوسه‌ها جزیی از ماهیان غضروفی هستند که در خلیج فارس و دریای عمان ۱۹ گونه از آنها در قالب چهار خانواده زندگی می‌کنند. کوسه‌ها حلال گوشتند و از ۴۰۰ گونه شناسایی شده در دنیا ۲۰ گونه مهاجم هستند که از این میان نیز فقط سه گونه به نام‌های ببری، سفید و ماکو اشتباهی به انسان حمله می‌کنند که خوشبختانه این گونه‌ها در خلیج فارس وجود ندارد.

به طور خاص ۷ گونه کوسه در آب‌های خلیج فارس زندگی می‌کند که از میان آن‌ها می‌توان به کوسه ماهی درنده، کوسه گربه ماهی، نهنگ کوسه یا کوسه کر، کوسه سرچکشی، کوسه ماهی شکاری و کوسه ماهی گورخری اشاره کرد.

کوسه ماهیان علاوه بر تعادل اکولوژیکی دریاها، مصارف مختلفی در جهان دارند. پوست کوسه در برخی کشورها مصرف غذایی دارد، اما بیشتر پوست کوسه‌ها در تهیه چرم استفاده می‌شود.

از چرم کوسه نیز در تهیه وسایل لوکس مانند کیف دستی، کفش، چکمه، بند ساعت، جاکلیدی، جلد هفت تیر و دسته چاقو استفاده می‌شود. همچنین از کبد این آبزی علاوه بر استخراج ویتامین A برای تهیه روغن استفاده می‌شود. تعدادی از کوسه‌ها پوست با ارزشی دارند، در حالی که گوشت آنها بی‌ارزش است. از طرف دیگر گوشت برخی از کوسه‌ها مانند کوسه باله کوتاه در بازار از ارزش بالایی برخوردار است.

دندان‌های کوسه دارای استفاده تزیینی و از غضروف آن‌ها استفاده دارویی می‌شود. باله کوسه صادراتی است و سوپ باله از گرانترین غذاها در جنوب‌شرق آسیا به شمار می‌رود. استخراج مواد چربی از کوسه برای تهیه مواد آرایشی یا تهیه نخ بخیه از باله کوسه از دیگر کاربرد آن در صنعت است.

آبسنگ‌های مرجانی خلیج فارس

آبسنگ‌های مرجانی زیباترین چشم‌اندازها را در خلیج فارس خلق می‌کنند، چنان که شاید از نظر زیبایی، هیچ محیط طبیعی دیگری در جهان قابل مقایسه با مناطق مرجانی نباشد. صدها و بلکه هزاران موجود کوچک و بزرگ با رنگ‌های زیبا و متنوع و بسیار شگفت‌انگیز، منظره بدیع و شگفت‌آوری را در مقابل چشمان بیننده پدید می‌آورد که توصیف آن امکان ندارد.

مرجان‌ها به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: مرجان‌هایی که از خود آهک ترشح می‌کنند و به اصطلاح سفت هستند و ایجاد آبسنگ می‌کنند و دیگر مرجان‌هایی که آهکی نبوده و اصطلاحا نرم نامیده می‌شوند. عمده مرجان‌های خلیج فارس از نوع آبسنگی هستند و وجود همین آبسنگ‌های مرجانی است که جلوه‌ای بس زیبا به طبیعت جزایر ایرانی خلیج فارس بخشیده است. مرجان‌ها معمولا در تمامی نواحی دریا یافت می‌شوند، ولی پراکنش انواع سخت یا آبسنگ‌ساز محدود به مناطق کم عمق جزایر و به وسعت صدها کیلومتر مربع است.

مرجان‌های خلیج فارس عمدتا متعلق به دوران چهارم زمین‌شناسی و بسیار جوان هستند. متأسفانه مقدار زیادی از این مرجان‌ها از بین رفته‌اند که یکی از عوامل آن  گل و لای موجود در رودخانه‌ها است که پس از ورود به دریا باعث مسدود شدن مجراهای تغذیه‌ای مرجان‌ها می‌شود. ایجاد اسکله‌ها یا حفاری‌های دریایی نیز باعث از بین رفتن مرجان‌ها می‌شوند. ریختن فاضلاب و آب‌های شهری، لنگر انداختن شناورهای صیادی و تجاری در اطراف جزایر که محل زیستگاه مرجان‌ها است و همچنین خرید و فروش این جانوران آبزی برای کارهای تزیینی و استفاده دارویی از آنها از دیگر عوامل نابودی این جانوران بی‌نظیر دریایی است.